Acı gıda nedir?
Acı biberin (Chili pepper) esas aktif bileşeni Kapsaisin‘dir (Capsaicin).
İnsanlar da dahil olmak üzere memeliler için tahriş edici olan bu madde temas ettiği dokuda yanma hissi üretir.
İnsan dilinde bulunan kapsaisin reseptörleri (TRPV-1 reseptörleri, Vanilloid reseptörleri), bu maddeden etkilenerek acı veya sıcak hissine neden olur.
Kapsaisin nedir?
Kapsaisin ilk olarak 1876‘da izole edildi, yapısı 1919‘da belirlendi ve 1930‘da kimyasal olarak sentezlendi.
Kapsaisin, termoregülasyonu (vücut ısısının düzenlenmesi) etkileyebilen ve otonomik refleksleri tetikleyebilen bir moleküldür.
Kapsaisin, Transient Receptor Potential Channel Vanilloid type-1 (TRPV1) reseptörleri aracılığıyla etki gösterir. TRPV1 reseptörleri başlangıçta duyusal sinir liflerinde tanımlanmış olsa da, günümüzde trigeminal ganglionlar, dorsal kök ganglionları, nöronlar, idrar kesesi ve testislerde en yüksek düzeyinde olmak üzere, ve adipositler, düz kas hücreleri, endotel hücreleri, pankreatik beta-hücreleri, karaciğer, kalp, iskelet kası ve böbrek dahil diğer dokularda da varlığı saptanmıştır.
Hayvan deneylerinde Kapsaisin’in sinir sistemini koruyucu (nöroprotektif) ve iltihabı azaltıcı (anti-inflammatory) etkileri gözlenmiştir. x
Acı gıda tüketmek tansiyonu nasıl etkiler?
Çin‘de yapılan ve 2023 yılından yayınlanan bir meta-analize göre acı tüketmek tansiyonu (kan basıncı) yükseltmez, hatta düşürebilir.
Uyarı: Kapsaisin veya acı biber tüketimi tansiyon düşürücü tedavinin yerine geçmez. Az da olsa tansiyon düşürücü etki göstermesi, yüksek tansiyonu tek başına tedavi edebileceği anlamına gelmez. Hekiminize sormadan tansiyon tedavinizi değiştirmeyin.
Kaynaklar:
Activation of TRPV1 by dietary capsaicin improves endothelium-dependent vasorelaxation and prevents hypertension. Cell Metab. 2010 Aug 4;12(2):130-41. doi: 10.1016/j.cmet.2010.05.015. Ücretsiz Tam Makale erişimi
The Vanilloid (Capsaicin) Receptor TRPV1 in Blood Pressure Regulation: A Novel Therapeutic Target in Hypertension? Int J Mol Sci. 2023 May 15;24(10):8769. doi: 10.3390/ijms24108769. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Capsaicin and TRPV1 Channels in the Cardiovascular System: The Role of Inflammation. Cells. 2021 Dec 22;11(1):18. doi: 10.3390/cells11010018. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Capsaicin pretreatment attenuates salt-sensitive hypertension by alleviating AMPK/Akt/Nrf2 pathway in hypothalamic paraventricular nucleus. Front Neurosci. 2024 May 30:18:1416522. doi: 10.3389/fnins.2024.1416522. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Effects of spicy food consumption on overweight/obesity, hypertension and blood lipids in China: a meta-analysis of cross-sectional studies. Nutr J. 2023 Jun 8;22(1):29. doi: 10.1186/s12937-023-00857-6. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Capsaicin: A Potential Treatment to Improve Cerebrovascular Function and Cognition in Obesity and Ageing. Nutrients. 2023 Mar 22;15(6):1537. doi: 10.3390/nu15061537. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Capsaicin in Metabolic Syndrome. Nutrients. 2018 May 17;10(5):630. doi: 10.3390/nu10050630. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Capsaicin: A Two-Decade Systematic Review of Global Research Output and Recent Advances Against Human Cancer. Front Oncol. 2022 Jul 13:12:908487. doi: 10.3389/fonc.2022.908487. Ücretsiz Tam Makale erişimi