Atriyal Fibrilasyon nedir?
Atriyal fibrilasyon bir tür ritm bozukluğu olup kalp düzensiz, yetersiz ve (genellikle) hızlı kasılır. Yetişkinlerde görülme sıklığı %2-4 arasındadır. Yaş ilerledikçe görülme sıklığı da artar.
Atriyal fibrilasyona giren hastalar genellikle çarpıntı hissederler.
Atriyal fibrilasyon neden önemlidir?
Atriyal fibrilasyon kalp içinde pıhtı oluşma riskini artırır. Kalp içinde oluşan pıhtı vücuttaki herhangi bir organa atabilir: beyine giderse inme, göze giderse görme kaybı, kola veya bacaklara giderse kangren, bağırsaklara giderse bağırsakta dolaşım bozukluğu, kalbi besleyen koroner damara giderse kalp krizi yapabilir (tromboemboli).
Atriyumlar düzenli kasılamadığı için kalbin debisini yaklaşık %25-30 azaltır, hastanın fiziksel performansında azalma ve çabuk yorulma yapar.
Kalbin uzun süre yüksek hızda, düzensiz çalışması kalpte büyüme yapabilir. Kalp yetmezliği ve atriyal fibrilasyon arasındaki ilişki çift yönlüdür: atriyal fibrilasyon kalp yetmezliği riskini artırır, kalp yetmezliği de atriyal fibrilasyon riskini artırır.
Düzensiz kalp ritmi çarpıntı hissettirir.
Atriyal fibrilasyon ve yüksek tansiyon
Atriyal fibrilasyonun en sık nedeni kontrolsüz yüksek tansiyondur. Yüksek tansiyonunuzu tedavi ile kontrol altında tutarsanız atriyal fibrilasyon gelişme riskiniz azalır.
Bazı tansiyon düşürücü ilaçlar sadece tansiyonu düşürür, atriyal fibrilasyonda görülen yüksek kalp hızını etkilemez. Bazı tansiyon düşürücü ilaçlar ise hem tansiyonu hem de kalp hızını düşürür.
Yüksek tansiyon hastasında atriyal fibrilasyon gelişirse, hekim tansiyon ilaçlarında düzenleme yapmak zorunda kalabilir, pıhtı atma riskini azaltmak amacıyla kan sulandırıcı kullanımını da önerebilir. Yüksek tansiyon hastası iseniz, yeni başlayan çarpıntı hissettiğinizde mutlaka hastaneye gidin, elektrokardiyografi (EKG) çektirin, yeni başlayan atriyal fibrilasyon varsa tedavinizde geç kalmayın.
Atriyal fibrilasyonda pıhtı atma riskini önlemek amacıyla doktorunuz size kan sulandırıcı ilaç tedavisi başladıysa, tansiyonunuzu kontrol altında tutmanız daha da önemlidir. Tansiyonunuz yüksek iken ilaca bağlı kanama riskiniz artar.
Atriyal fibrilasyonda tansiyon (kan basıncı) ölçümü
Tansiyon zaten anlık değişen bir parametredir. Atriyal fibrilasyon varsa tansiyonunuz (kan basıncınız) atımdan atıma değişiklik gösterecektir. Bu durum atriyal fibrilasyonda tamamen düzensiz olan (irregularly irregular) ritm bozukluğunun doğal bir sonucudur. Atriyal fibrilasyonda tansiyondaki anlık değişimler çok fazladır, bir dakika arayla iki defa tansiyon ölçümü yapınca bile çok farklı sonuçlar elde edebilirsiniz. Acaba hangisini dikkate alacaksınız, endişelenmeli misiniz? Bu durumda birkaç ölçüm yapıp ortalama tansiyonu hesaplamak daha mantıklıdır.
Bazı tansiyon ölçüm aletleri atriyal fibrilasyonu tanıyabilir ve atriyal fibrilasyon varsa sizi uyarabilir: OMRON M6 Comfort AFib , MicroLife A200 AFIB. Bu sadece haber vermek amaçlıdır, atriyal fibrilasyon varken tansiyonun aletinin doğru ölçüm yaptığı anlamına gelmez.
Atriyal fibrilasyonu tanıyabilen tansiyon aleti kullanmanın size ne faydası var?
- sizde atriyal fibrilasyon olduğunu önceden bilmiyorsanız, alet sizi uyarır, farkında olmanızı sağlar, hekime başvurmanızı teşvik eder.
- sizde ara ara atriyal fibrilasyon oluyorsa, alet ölçüm sırasında bunu tespit edebilir ve farkındalık yaratır.
- sizde atriyal fibrilasyon zaten sürekli ise ek bir faydası olmaz. Siz böyle bir durumda zaten tansiyonun anlık değiştiğini biliyorsunuz (ya da en azından artık öğrenmiş oldunuz).
Kaynaklar:
Hypertension and Atrial Fibrillation: Bridging the Gap Between Mechanisms, Risk, and Therapy. Medicina (Kaunas). 2025 Feb 19;61(2):362. doi: 10.3390/medicina61020362. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Atrial Fibrillation in Heart Failure: Novel Insights, Challenges, and Treatment Opportunities. Curr Heart Fail Rep. 2024 Nov 22;22(1):3. doi: 10.1007/s11897-024-00691-9. Ücretsiz Tam Makale erişimi