Depresyon ve yüksek tansiyon ilişkisi 5 şekilde ortaya çıkar:
- Depresyonun kendisi nedeniyle tansiyonun yükselmesi
- Depresyon tedavisinde kullanılan ilaç yan etkisi nedeniyle tansiyonun yükselmesi
- Yüksek tansiyon tedavisinde kullanılan ilaç yan etkisi nedeniyle depresyon gelişmesi
- Depresyon nedeniyle, hastanın önceden almakta olduğu tansiyon düşürücü ilaç tedavisini aksatması
- Depresyondan bağımsız başka sebepler nedeniyle tansiyonun yükselmesi (tesadüfi birliktelik)
Depresyon ile yüksek tansiyon arasındaki ilişki çok yönlüdür.
Depresyon ve yüksek tansiyon
Depresyon hastalarında yüksek tansiyon daha sık görülür.
Sadece depresyon tanısı konmuş olanlar değil, depresif ruh halinde olanlarda ve umutsuzluk hissedenlerde de yüksek tansiyon görülme sıklığı artmıştır.
Benzer şekilde, yüksek tansiyon hastalarında da depresyonun 3 kat daha sık görüldüğü bildirilmiştir.
İlginçtir ki yüksek irtifada yaşayanlarda yüksek tansiyon daha sık görüldüğü gibi depresyon ve intiharın da daha sık görüldüğü bildirilmiştir.
Antidepresan ilaçlar ve yüksek tansiyon
Depresyon tedavisinde kullanılan bazı ilaçların tansiyonu yükseltebildiği bildirilmiştir: Venlafaksin ( Venlafaxine), Desvenlafaxine, Duloksetin (Duloxetine), Milnacipran, Levomilnacipran, Bupropion, İmipramin (Imipramine), Amitriptilin (Amitriptyline), Klomipramin (Clomipramine), Desipramine, Nortriptyline, Doxepin, Trimipramine, Protriptyline, Maprotiline, Trazodone.
Depresyon tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar hipertansiyon yapabildikleri gibi ortostatik hipotansiyon da yapabilir (bu ilaçların ortostatik hipotansiyon yapma sıklığı, yüksek tansiyon yapma sıklığından daha fazladır): Imipramine, Amitriptilin (Amitriptyline), Clomipramine, Desipramine, Nortriptyline, Doxepin, Trimipramine, Protriptyline, Maprotiline.
Depresyon tedavisinde kullanılan şu ilaçlar Tiramin içeren gıdalarla beraber kullanıldıklarında tansiyonu yükseltebilir: Moclobemide, Tranylcypromine, Phenelzine, Isocarboxazid.
Yakın zamana kadar SSRI grubu depresyon ilaçlarının (Sitalopram, Essitalopram, Paroxetine, Fluoxetine, Fluvoxamine, Sertraline) tansiyonu yükseltmediği kabul ediliyordu. Ancak son yapılan araştırmalarda, Sitalopram (Citalopram), Essitalopram (Escitalopram), Paroksetin (Paroxetine), Fluoksetin (Fluoxetine), Fluvoxamine, Sertralin (Sertraline) gibi Serotonin gerialım inhibitörlerinin de tansiyonu yükseltebileceği veya var olan yüksek tansiyonun kontrolünü zorlaştırabileceği bildirilmiştir.
Serotonin sendromu ve yüksek tansiyon
Bazı antidepresan ilaçlar, özellikle de başka ilaçlarla beraber kullanıldıklarında, Serotonin sendromuna (Serotonin zehirlenmesi) yol açabilir.
Serotonin sendromu sırasında yüksek tansiyon görülür.
Kalp ve tansiyon düşürücü ilaçların yan etkisi olarak ortaya çıkan depresyon
Bazı tansiyon düşürücü ve kalp ilaçları depresyon gelişimine yol açabilir. Hekiminize sorun.
Depresyon nedeniyle, hastanın önceden almakta olduğu tansiyon düşürücü ilaç tedavisini aksatması
Yüksek tansiyon hastasında depresyon da varsa, hastanın yüksek tansiyon tedavisi daha da zorlaşmaktadır. Sağlıklı bireylere göre, depresyon hastalarının ilaç tedavisine uymama sıklığının 3 kat fazla olduğu bildirilmiştir.
Gevşeme amaçlı nefes egzersizleri ile stres ve endişenizi azaltabileceğinizi biliyor muydunuz?
Nefes egzersizleri için buraya tıklayınız.
Depresif ruh halinde olanlarda ve umutsuzluk hissedenlerde de yüksek tansiyon daha sık görülür.
Kaynaklar:
Hypertension associated with serotonin reuptake inhibitors: A new analysis in the WHO pharmacovigilance database and examination of dose-dependency. PLoS One. 2025 Mar 7;20(3):e0317841. doi: 10.1371/journal.pone.0317841. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Hypertension incidence is predicted by high levels of hopelessness in Finnish men. Hypertension. 2000 Feb;35(2):561-7. doi: 10.1161/01.hyp.35.2.561. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Hypertension and depression. Clinics (Sao Paulo). 2005 Jun;60(3):241-50.doi: 10.1590/s1807-59322005000300010 Ücretsiz Tam Makale erişimi
Elevated incidence of suicide in people living at altitude, smokers and patients with chronic obstructive pulmonary disease and asthma: possible role of hypoxia causing decreased serotonin synthesis. J Psychiatry Neurosci. 2013 Nov;38(6):423-6. doi: 10.1503/jpn.130002. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Molecular mechanisms of depression: perspectives on new treatment strategies. Cell Physiol Biochem. 2013;31(6):761-77. doi: 10.1159/000350094 Ücretsiz Tam Makale erişimi
Antidepressant Drugs Effects on Blood Pressure. Front Cardiovasc Med. 2021 Aug 3:8:704281. doi: 10.3389/fcvm.2021.704281. Ücretsiz Tam Makale erişimi
The association of depression with adherence to antihypertensive medications: a systematic review. J Hypertens. 2010 Sep;28(9):1785-95. doi: 10.1097/HJH.0b013e32833b4a6f Ücretsiz Tam Makale erişimi
Antihypertensive drugs and brain function: mechanisms underlying therapeutically beneficial and harmful neuropsychiatric effects. Cardiovasc Res. 2023 May 2;119(3):647-667. doi: 10.1093/cvr/cvac110. Ücretsiz Tam Makale erişimi