Greyfurt
Halk arasında, “doğal oldukları için tüm bitki ve meyvelerin sağlıklı oldukları” gibi yanlış bir inanış vardır. Halbuki bazı bitkiler zehirlidir, bazı bitkiler de hastanın kullanmakta olduğu ilaçları olumsuz etkiler.
Greyfurt suyunun kendisi tansiyonu etkilemez. Greyfurt tükettiniz diye tansiyonunuz yükselmez. Ancak greyfurt içinde bulunan bazı maddeler bazı tansiyon düşürücü ilaçların etkisini değiştirebilir. Eğer tansiyon düşürücü ilaç kullanıyorsanız, greyfurt tüketirken dikkat etmeniz gerekebilir (kullandığınız tansiyon düşürücü ilaca göre değişir).
Greyfurt suyu çok sayıda ilacı etkileyebilen bir meyvedir. Bu etkileri, içinde bulunan furanocoumarin türevleri (bergamottin ve 6’,7’-dihydroxybergamottin) nedeniyle ortaya çıkar.
CYP3A4
- İnsanlarda 50’den fazla çeşit Sitokrom P450 enzimi bulunur. Bu enzimler bir çok ilacın etkisini azaltır veya sona erdirir.
- CYP3A4 de bu enzimlerden birisi olup insanlarda oksitlenmeye uğrayan ilaçların %60’ını etkiler (metabolize eder).
- Bu enzim hem bağırsaklarda hem de karaciğerde bulunur.
- Greyfurt suyu bağırsaklardaki CYP3A4’ün çalışmasını engeller.
- Ağızdan alınan ilaçlar vücuda yayılmadan önce bağırsaklara ve karaciğere uğradıkları için, CYP3A4 enzimi tarafından etkileri azaltılabilir.
- Normalde ağızdan alınan ilacın bir kısmı kana ulaşamadan, daha bağırsaklarda iken CYP3A4 tarafından yok edilir. Greyfurt suyu içenlerde ilaç emiliminde CYP3A4’e bağlı azalma görülmez, kana daha fazla ilaç ulaşır ve ağızdan alınan ilacın etkisi beklenenden daha fazla olur.
Ne zaman, ne miktarda?
Bir su bardağı (200 ml) greyfurt suyu, ilaçla beraber ya da ilacı yutmadan 4 saat önce alınırsa, ilaç üzerindeki istenmeyen etkisi en fazla olur.
Greyfurt suyundan etkilendiği bildirilen tansiyon düşürücü ilaçlar, kalp ilaçları ve kolesterol düşürücü ilaçlar hangileri?
(Kullandığınız ilaçları kontrol ederken dikkat edin: Aşağıda listelenen isimler, ilaçların içindeki aktif madde isimleridir. Kutunun üzerinde yazan ticari adı farklı olsa da genellikle daha küçük puntolarla aktif madde isimleri kutu üzerinde belirtilir.)
Tansiyon düşürücü ilaçlar, kalp ilaçları:
- Felodipin (greyfurt suyu ile beraber alındığında tansiyon düşürücü etkisi artabilir)
- Losartan (greyfurt suyu ile beraber alındığında tansiyon düşürücü etkisi artabilir)
- Manidipin (greyfurt suyu ile beraber alındığında tansiyon düşürücü etkisi artabilir)
- Nifedipin (greyfurt suyu ile beraber alındığında tansiyon düşürücü etkisi artabilir)
- Nikardipin (greyfurt suyu ile beraber alındığında tansiyon düşürücü etkisi artabilir)
- Nisoldipin (greyfurt suyu ile beraber alındığında tansiyon düşürücü etkisi artabilir)
- Nitrendipin (greyfurt suyu ile beraber alındığında tansiyon düşürücü etkisi artabilir)
- Verapamil (greyfurt suyu ile beraber alındığında tansiyonu ve kalp hızını düşürücü etkisi artabilir)
- Amiodaron (ritm bozukluğunda kullanılır)
- Atorvastatin (greyfurt suyu ile beraber alındığında kas ağrıları [rabdomiyoliz] ortaya çıkabilir)
- Lovastatin (greyfurt suyu ile beraber alındığında kas ağrıları [rabdomiyoliz] ortaya çıkabilir)
- Simvastatin (greyfurt suyu ile beraber alındığında kas ağrıları [rabdomiyoliz] ortaya çıkabilir)
Sonuç
Greyfurt suyundan etkilenecek bir ilaç kullanıyorsanız greyfurt suyunu hiç tüketmeyin.
Greyfurt suyunun arada bir tüketiyor olmanızın da bir faydası yok çünkü bu durumda sürekli kullandığınız ilacın etkisi dalgalanma gösterecektir. Her gün düzenli kullanılan bir ilacın etkisinde dalgalanma olması istenen bir durum değildir.

Kaynaklar:
Dramatic inhibition of amiodarone metabolism induced by grapefruit juice. Br J Clin Pharmacol. 2000 Apr;49(4):373-8.doi: 10.1046/j.1365-2125.2000.00163.x. Ücretsiz Tam Makale erişimi