Tanımlar
Hipozmi (hyposmia): Bir veya daha fazla kokuyu alma yeteneğinde azalma olmasıdır.
Anozmi (anosmia): Bir veya daha fazla kokuyu alma yeteneğinin tamamen kaybolmasıdır.
Yaş ilerledikçe insanların koku alma yeteneği azalır: 50’li yaşlarda %6 olan bu oran 80’li yaşlarda %60’ın üzerine çıkar.
2.537 yaşlının ortalama 12 yıllık takiplerinde görülmüştür ki, koku alma kaybı yaşayanlarda kalp yetmezliği daha sık gelişmektedir.
5.799 yaşlının ortalama 9.6 yıllık takiplerinde görülmüştür ki koku alma kaybı yaşayanlarda inme daha sık görülmektedir.
Koku alma ve yüksek tansiyon
Başlangıçta tansiyonu normal olan 5.190 yetişkinin iki yıllık takiplerinde görülmüştür ki, tat ve koku almada kayıp yaşayanlarda iki yıl içinde büyük (sistolik) tansiyon ortalama 5.1 mmHg daha fazla yükselmektedir. Yapılan başka araştırmalarda, yüksek tansiyonu olanlarda koku alma yeteneğinin azaldığı bildirilmiştir.
Öte yandan, bazı çalışmalarda da zıt sonuçlar bulunmuştur. Ortalama yaşı 75 olan 6.053 katılımcının incelendiği ARIC çalışmasında yüksek tansiyonu olanlarda koku alma kaybının daha az olduğu gözlenmiştir. 1.780 katılımcının incelendiği başka bir araştırmada da, yaşı 78 ve üzerinde olanlarda yüksek tansiyonun tat alma kaybını azalttığı bildirilmiştir.
Kaynaklar
Olfactory Dysfunction as a Marker for Essential Hypertension in a Drug-Naive Adult Population: A Hospital-Based Study. Cureus. 2023 Jul 15;15(7):e41920. doi: 10.7759/cureus.41920. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Olfactory Impairment and the Risk of Major Adverse Cardiovascular Outcomes in Older Adults. J Am Heart Assoc. 2024 Jun 18;13(12):e033320. doi: 10.1161/JAHA.123.033320. Ücretsiz Tam Makale erişimi
The Rate of Age-Related Olfactory Decline Among the General Population of Older U.S. Adults. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2015 Nov;70(11):1435-41. doi: 10.1093/gerona/glv072. Ücretsiz Tam Makale erişimi
A longitudinal study of altered taste and smell perception and change in blood pressure. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2018 Sep;28(9):877-883. doi: 10.1016/j.numecd.2018.05.002. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Carotid Intima Media Thickness, Atherosclerosis, and 5-Year Decline in Odor Identification: The Beaver Dam Offspring Study. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2015 Jul;70(7):879-84. doi: 10.1093/gerona/glu158. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Factors Associated with Poor Olfaction and Olfactory Decline in Older Adults in the ARIC Neurocognitive Study. Nutrients. 2023 Aug 19;15(16):3641. doi: 10.3390/nu15163641. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Predictors of Olfactory Decline in Aging: A Longitudinal Population-Based Study. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2020 Nov 13;75(12):2441-2449. doi: 10.1093/gerona/glaa221. Ücretsiz Tam Makale erişimi