Nefes almayı durdurmak (apne) ve yüzü soğuk suya batırmak “dalma refleksini” uyarır. Dalma refleksi memeliler ve kuşlarda Oksijen tüketimini (ve dolayısıyla Oksijen ihtiyacını) azaltan önemli bir reflekstir.
İnsanlarda yüzün soğutulması (dalma refleksindeki kadar olmasa bile yine de) kalp hızında azalma (bradikardi) ve kol-bacak damarlarında kasılma (çevresel vazokonstriksiyon) yapar. Kol ve bacak damarlarındaki kasılma da tansiyonda yükselme yapar.
Yüze 15 dakika soğuk su teması
Yapılan bir araştırmada, yüze 15 dakika boyunca soğuk su temasının, temas boyunca büyük (sistolik) tansiyonu yaklaşık 23 mmHg, küçük (diyastolik) tansiyonu yaklaşık 15 mmHg yükselttiği , ancak kalp hızının değişmediği görülmüştür.
Boyun bölgesine soğuk uygulama da benzer bir şekilde tansiyonu yükseltmektedir: büyük (sistolik) tansiyonu ortalama 11 mmHg, küçük (diyastolik) tansiyonu ortalama 6 mmHg yükselttiği bildirilmiştir.
Yüksek tansiyonu zaten var olan hastalarda soğuk suya maruz kalmak
Var olan yüksek tansiyon hastalığı kişinin soğuğa verdiği tepkiyi de değiştirir.
Bilinen yüksek tansiyonu olmayan sağlıklı kişilere göre, zaten yüksek tansiyon hastası olanlarda tüm vücudun soğuğa maruz kalması ile tansiyondaki yükselme daha da fazla olmaktadır.
Yüksek tansiyon hastanın önceden tansiyon düşürücü ilaç alıyor olması, soğuğa maruz kaldığında tansiyonda meydana gelecek olan yükselmeyi engellememektedir.
Bazı yüksek tansiyon hastaları, tansiyonu yükselince kafalarını soğuk suya sokarak rahatlayacaklarını düşünür. Oysa bu şekilde sadece var olan tansiyonu daha da yükseltirler.
Mevsimler, hava sıcaklığı ve yüksek tansiyon için tıklayınız.
Kaynaklar
Sustained increases in blood pressure elicited by prolonged face cooling in humans. Am J Physiol Regul Integr Comp Physiol. 2016 Oct 1;311(4):R643-R648.doi: 10.1152/ajpregu.00164.2016. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Face cooling increases blood pressure during central hypovolemia. Am J Physiol Regul Integr Comp Physiol. 2017 Nov 1;313(5):R594-R600.doi: 10.1152/ajpregu.00253.2017. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Cardiovascular diseases, cold exposure and exercise. Temperature (Austin). 2018 Feb 1;5(2):123-146.doi: 10.1080/23328940.2017.1414014. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Cold stimulation of the oral cavity redistributes blood towards the brain in healthy volunteers. Eur J Neurol. 2024 May;31(5):e16227. doi: 10.1111/ene.16227. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Neck cooling induces blood pressure increase and peripheral vasoconstriction in healthy persons. Neurol Sci. 2020 Sep;41(9):2521-2529. doi: 10.1007/s10072-020-04349-x. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Sympathetic function during whole body cooling is altered in hypertensive adults. J Appl Physiol (1985). 2017 Dec 1;123(6):1617-1624. doi: 10.1152/japplphysiol.00613.2017. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Neurovascular mechanisms underlying augmented cold-induced reflex cutaneous vasoconstriction in human hypertension. J Physiol. 2017 Mar 1;595(5):1687-1698. doi: 10.1113/JP273487. Ücretsiz Tam Makale erişimi