Epilepsi (Sara) ve Yüksek Tansiyon

Geç başlayan (55-69 yaş arasında) ve sebebi bilinmeyen epilepsi hastalarında, bunama (demans) gelişmesi için en kuvvetli risk faktörü yüksek tansiyondur.

İktal (epilepsi nöbeti sırasındaki) yüksek ve düşük tansiyon tanımları

İktal hipertansiyon ve iktal hipotansiyon tanımları konusunda tam bir uzlaşı yoktur. Bazı çalışmalarda

büyük tansiyonun 140 mmHg üzerinde ve/veya küçük tansiyonun 90 mmHg üzerinde olması iktal hipertansiyon;
büyük tansiyonun 90 mmHg altında ve/veya küçük tansiyonun 60 mmHg altında olması iktal hipotansiyon olarak kabul edilmiştir.

Epilepsi nöbeti sırasında tansiyon değişir mi?

Nöbet sırasında %26 hastada tansiyon yükselir (iktal hipertansiyon), bunların %60’ı temporal lob epilepsisidir. Çift taraflı kasılmalı nöbet geçiren hastalarda genellikle nöbet sonlandıktan sonraki 5 dakika içerisinde tansiyon normale dönmektedir.

Nöbet sırasında %9 hastada tansiyon düşer (iktal hipotansiyon).

Yüksek tansiyon hastalarında epilepsinin daha sık görülmesinin 4 nedeni vardır:

Yüksek tansiyona bağlı olarak gelişen felç (inme) sonrası ortaya çıkan nöbetler. Felç geçiren hastaların %3-5’inde görülür.
Uzun süren yüksek tansiyona bağlı olarak ortaya çıkan beyin lezyonları nedeniyle ortaya çıkan epilepsi (hasta felç geçirmiş olmak zorunda değil).
Beyin hasarından bağımsız olarak, 60 yaşından sonra (geç başlayan) epilepsi, (damar hasarı olmak zorunda değil).
Geri dönüşümlü arka ensefalopati sendromu (Posterior reversible encephalopathy syndrome, PRES)

Posteriyor geri dönüşlü ensefalopati sendromu (Posterior reversible encephalopathy syndrome, PRES)

Görme bozuklukları, baş ağrısı, kusma, ani başlayan nöbetler, bilinç değişiklikleri bulunur.
Her zaman olmasa da genellikle yüksek tansiyon ile birlikte görülür.
PRES’in sık görüldüğü diğer hastalıklar: böbrek yetmezliği, bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullanımı, pre-eklempsi, eklempsi, HELLP sendromu, SLE gibi otoimmün hastalıklar, yüksek doz steroid kullanımı, karaciğer yetmezliği veya nakli, hiperkalsemi, hiperparatiroidizm, kemik iliği nakli, HIV enfeksiyonu, kan nakli, porfiriler.

Epilepsi tedavisinde kullanılan ilaçlar tansiyonu nasıl etkiler?

Tansiyonu düşürdüğü bildirilmiş epilepsi ilaçları:

Epilepsi tedavisinde kullanılan ve damardan verilen Fosphenytoin, özellikle yaşlı hastalarda tansiyon düşüklüğü yapabilir.
Valproik asit zehirlenmesinde tansiyon düşüklüğü görülebilir.

Tansiyonu yükseltebildiği bildirilmiş olan epilepsi ilaçları:

Karbamazepin: bazı tansiyon düşürücü ilaçların etkinliğini de azaltır.
Valproik asit (sodyum Valproat) tansiyonu yükseltebilir. Gebelikte Valproik asit kullanımı pre-eklampsi riskini artırır.
Lamotrigine zehirlenmesinde tansiyonun yükselebildiği bildirilmiştir.

Yüksek tansiyon tedavisinde kullanılan ilaçlar epilepsi ilaçlarını nasıl etkiler?

Tansiyon düşürücü ilaçlar epilepsi ilaçlarının etkisini azaltmaz.

Bazı tansiyon düşürücü ilaçlar, epilepsi atağı görülme sıklığını azaltır, hastalarda yeni başlangıçlı epilepsi gelişimini azaltır.

Bir grup tansiyon ilacı bazı epilepsi ilaçlarının (valproate ve lamotrigine) etkisini artırır.

Epilepside ani beklenmeyen ölüm (Sudden Unexpected Death in Epilepsy, SUDEP)

Epilepsi hastalarında ani ölüm riski genel popülasyona göre 20 kat fazladır.
SUDEP’in en sık görüldüğü nöbet türü yaygın tonik-klonik nöbetlerdir.
Nöbet sonrası dönemde görülebilen uzamış tansiyon düşüklüğünün SUDEP sebeplerinden biri olabileceği ileri sürülmüştür.