Yüksek tansiyon kronik beyin damar hastalığı gelişimini kolaylaştırır.
Kronik beyin damar hastalığı
- Ani gelişirse Geçici İskemik Atak (TIA) veya İnme (felç) şeklinde olur
- Yavaş gelişirse sessiz inme (covert stroke) ve beyaz maddede hasar yaparak bilişsel (algı, düşünme, problem çözme, dikkat, bellek ve öğrenme gibi zihinsel) faaliyetlerde bozulma ve ilerleyici demans yapar.
Yüksek tansiyon Alzheimer hastalığı riskini artırır.
Yüksek tansiyon ayrıca atriyal fibrilasyon (felç riskini artıran bir çeşit ritm bozukluğu), kalp yetmezliği ve kronik böbrek yetmezliği gelişimini kolaylaştırır. Bu üç hastalık da ayrıca bilişsel yeteneklerde bozulma ve demans (bunama) riskini artırır.
Normalde, insanların %9’unda her iki kol arasında büyük (sistolik) tansiyon farklı ölçülür. Bu fark genellikle 5 mmHg civarındadır ve normal kabul edilir. Kollar arasındaki büyük tansiyon farkının 10 mmHg’den fazla olması anormal kabul edilir.
Önceden inme geçirmiş olan yüksek tansiyon hastalarında, kollar arasındaki büyük tansiyon farkının 15 mmHg‘den fazla olmasına sık rastlanılır. Böyle hastalarda karotid arter tıkanıklıklarının daha sık görüldüğü bildirilmiştir.
Önceden inme geçirmiş olan yüksek tansiyon hastalarında, ayak bileklerinden ölçülen büyük tansiyon değerleri arasında 7 mmHg veya daha fazla fark olmasına sık rastlanılır.
Önceden inme veya geçici iskemik atak geçirmiş olan hastalarda yüksek tansiyon tedavisi
Tansiyon 130/80 mmHg veya üzerinde ise, büyük(sistolik) tansiyonun 120-129 mmHg arasında olması hedeflenir.
Daha önce felç (inme) geçirmiş olan bir hastanın sadece büyük tansiyonu yüksek ancak küçük tansiyonu normal olabilir. Bu hastalar, büyük tansiyonun düşürülmesi için verilen ilaçları kullanırlarsa küçük tansiyonun daha da düşeceğini ve tekrar felç geçirebileceklerini düşünerek yersiz bir endişeye kapılabilir. Küçük tansiyonu normal olup da büyük tansiyonu yüksek olduğu için ilaç tedavisi önerilenlerde bu tedavi yüzünden felç riskinin artmadığı bildirilmiştir.
Tansiyon Holterinde (ABPM) gece büyük (sistolik) tansiyonun düşmemesi, daha önceden felç veya geçici iskemik atak geçirmiş hastalarda tekrar felç geçirme riskinin arttığını gösterir.
Kaynaklar:
- 2024 ESC Guidelines for the management of elevated blood pressure and hypertension. Eur Heart J. 2024 Oct 7;45(38):3912-4018. Ücretsiz Tam Makale erişimi
- Hypertension-induced cognitive impairment: from pathophysiology to public health. Nat Rev Nephrol 2021;17:639–54. https://doi.org/10.1038/s41581-021-00430-6 Ücretsiz Tam Makale erişimi
- Global burden of small vessel disease-related brain changes on MRI predicts cognitive and func tional decline. Stroke 2020;51:170–8. https://doi.org/10.1161/strokeaha.119.026170 Ücretsiz Tam Makale erişimi
- Influence of Baseline Diastolic Blood Pressure on the Effects of Intensive Systolic Blood Pressure Lowering on the Risk of Stroke. Hypertension. 2022 Apr;79(4):785-793. doi: 10.1161/HYPERTENSIONAHA.121.18172. Ücretsiz Tam Makale erişimi
- Ambulatory blood pressure profile and stroke recurrence. Stroke Vasc Neurol. 2021 Sep;6(3):352-358. doi: 10.1136/svn-2020-000526. Ücretsiz Tam Makale erişimi
- Brachial gradient in cardiac surgical patients. Circulation. 2002 Sep 24;106(12 Suppl 1):I11-3.
- Interarm blood pressure difference in a post-stroke population. J Am Soc Hypertens. 2017 Sep;11(9):565-572.e5. doi: 10.1016/j.jash.2017.06.008.
- The systolic blood pressure difference between arms and cardiovascular disease in the Framingham Heart Study. Am J Med. 2014 Mar;127(3):209-15. doi: 10.1016/j.amjmed.2013.10.027. Ücretsiz Tam Makale erişimi
- Interankle Systolic Blood Pressure Difference Is a Marker of Prevalent Stroke in Chinese Adults: A Cross-Sectional Study. J Clin Hypertens (Greenwich). 2017 Jan;19(1):58-66. doi: 10.1111/jch.12872. Ücretsiz Tam Makale erişimi