Aksesuar renal arter nedir?
İnsanların çoğunda, böbreği bir atardamar (arter) besler ve buna renal arter denir. İnsanların bir kısmında böbreği birden fazla arter(ler) besler; bunlara aksesuar renal arter(ler) denir. İlave böbrek atardamarının görülme sıklığı %28‘dir.
İnsanların çoğunda böbrekten çıkan kanı bir toplardamar taşır (renal ven). İnsanların bir kısmında birden fazla renal ven bulunur; bunlara aksesuar renal ven(ler) denir. İlave böbrek toplardamar görülme sıklığı %17‘dir; bunların da büyük bir kısmı sağ böbrekte bulunur.
Aksesuar renal arter ve yüksek tansiyon
İlave böbrek atardamarı olan yüksek tansiyon hastalarında daha yüksek tansiyon değerleri ve daha ağır hedef organ hasarı görülmektedir. Bu nedenle ilave böbrek atardamarı tespit edilen yüksek tansiyon hastalarının daha sık tansiyon kontrolü yaptırmaları önerilmiştir.
İlave böbrek atardamarı hangi yollarla yüksek tansiyona yol açabilir?
İlave böbrek atardamarı daha uzun ve küçük çaplı olduğu için böbrek perfüzyon basıncı daha düşük, damar direnci daha yüksek olur; bu da renin–anjiyotensin–aldosteron sistemini harekete geçirerek tansiyonu yükseltir (ilave böbrek atardamarının beslediği böbrek dokusu, böbreğin diğer kısımlarına göre daha fazla renin salgılar, bu da tansiyonu yükseltir).
Ayrıca, tıpkı böbreğe giden ana atardamarın daralması gibi, ilave böbrek atardamarında da daralmalar olabilir ve tansiyon yüksekliğine yol açabilir.
İlave böbrek damarı ve dirençli yüksek tansiyon
Dirençli tansiyon yüksekliği(biri idrar çıkışını artıran ilaç olmak üzere, tolere edilebilen maksimum dozlarında en az 3 tansiyon düşürücü ilaç kullanıldığı halde tansiyonun yüksek seyretmesi) hastalarında ilave böbrek atardamarı daha da sık bulunur.
Böbrek damar anormalliği (birden fazla sayıda böbrek atardamarı veya toplardamarı), tedavi ile kontrol altına alınmış olan yüksek tansiyon hastalarının %12‘sinde var iken, dirençli tansiyon yüksekliği hastalarının %38‘sinde bulunur.

Kaynaklar:
Could Renal Vascular Variations Be Associated with Resistant Hypertension? A Single-Center Study. J Clin Med. 2025 Feb 14;14(4):1268. doi: 10.3390/jcm14041268. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Effect of Accessory Renal Arteries on Essential Hypertension and Related Mechanisms. J Am Heart Assoc. 2024 Feb 20;13(4):e030427. doi: 10.1161/JAHA.123.030427. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Examining the Clinical Significance and Embryologic Development of Two Unique Cases of Renal Anatomy. Cureus. 2024 Dec 2;16(12):e74975. doi: 10.7759/cureus.74975. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Correlation between Renal Artery Anatomy and Hypertension: A Retrospective Analysis of 3000 Patients. Evid Based Complement Alternat Med. 2021 Dec 29:2021:9957361. doi: 10.1155/2021/9957361. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Accessory Renal Artery Stenosis and Secondary Hypertension. Case Rep Nephrol. 2020 Jul 22:2020:8879165. doi: 10.1155/2020/8879165. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Relationship between Accessory Renal Artery and Clinical Characteristics of Middle-Aged Patients with Primary Hypertension. Int J Hypertens. 2020 Apr 8:2020:7109502. doi: 10.1155/2020/7109502. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Anatomical variants of renal veins: A meta-analysis of prevalence. Sci Rep. 2019 Jul 25;9(1):10802. doi: 10.1038/s41598-019-47280-8. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Renin dependent hypertension caused by accessory renal arteries. Clin Hypertens. 2018 Nov 1:24:15. doi: 10.1186/s40885-018-0100-x. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Spontaneously Resolving Hyperreninemic Hypertension Caused by Accessory Renal Artery Stenosis in a 13-Year-Old Girl: A Case Report. J Clin Hypertens (Greenwich). 2017 Jan;19(1):100-102. doi: 10.1111/jch.12893. Ücretsiz Tam Makale erişimi