Meme kanseri olanlarda ameliyat sonrasında tansiyon ölçümü nasıl yapılır?
Yakın zamana kadar, koltuk altı lenf düğümleri ameliyatla alınmış olan meme kanseri hastalarında, ameliyat edilen taraftaki koldan tansiyon ölçümü yapılması önerilmiyordu. Memesi ameliyatla (mastektomi) alınan bir çok hasta ameliyattan sonra lenfödem gelişebileceği endişesi ile ameliyat olduğu taraftan tansiyonunu (kan basıncını) ölçtürmüyordu. Her iki memesi de ameliyatla alınanlar da tansiyonu ayaktan ölçtürmekteydi.
Tek taraflı meme ameliyatı olanlar da öteki kolundan ölçtürsün, ne kaybeder ki? diyenler olabilir. Ancak her iki koldan tansiyon ölçümü aort diseksiyonu dahil bazı atardamar hastalıklarının teşhisinde önemlidir. Sadece tek koldan tansiyon ölçümü yapmak, muayenenin sağladığı avantajdan faydalanmamak olur.
Meme ameliyatı geçirenlere aynı taraftaki koldan tansiyon ölçümü yapmamaları uyarısı aslında küçük çaplı araştırmalara veya vaka takdimlerine dayalıdır ancak yine de tedavi kılavuzlarında ve pratik uygulamada yerini almıştır. 2001‘de yayınlanan bir kılavuzda meme ameliyatı olanların mümkünse ameliyat oldukları taraftaki koldan tıbbi işlem (aşılanmak, kan aldırmak, damar yolu açmak, tansiyon ölçtürmek, akupunktur, venografi veya lenfanjiyografi) yaptırmamaları tavsiye edilmişti.
Öte yandan, son yıllarda yapılan bir çok çalışmada ameliyatla memesini aldıranların koldan tansiyon ölçmelerinde sakınca olmadığı bildirilmiş, meme ameliyatı geçirmiş kadınlarda aynı taraftaki koldan tansiyon ölçülebileceği ileri sürülmüştür. 2025 yılında yayınlanmış bir araştırmada da, meme kanseri ameliyatı geçirmiş kadınların aynı taraftaki koldan tansiyon ölçtürmelerinin lenfödem gelişmesini artırmadığı, ameliyatlı taraftaki koldan tansiyon ölçtürmeme uygulamasından vazgeçilmesi gerektiği bildirilmiştir.
Önceden bilinen yüksek tansiyonu olmasa bile, kanser hastası kanser tedavisi almakta iken en azından haftada bir defa kan basıncını yani tansiyonunu ölçtürmelidir. Kanser tedavisi alıyorsanız mutlaka evinizde tansiyon ölçüm aleti bulundurun ve düzenli aralıklarla tansiyonunuzu ölçün.
Kaynaklar:
Using the Ipsilateral Arm in Patients With Breast Cancer: An Evidence-Based Practice Project and Practice Change. Clin J Oncol Nurs. 2025 May 19;29(3):212-218. doi: 10.1188/25.CJON.212-218. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Lifestyle risk factors associated with arm swelling among women with breast cancer. Ann Surg Oncol. 2013 Mar;20(3):842-9. doi: 10.1245/s10434-012-2631-9. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Association Between Precautionary Behaviors and Breast Cancer-Related Lymphedema in Patients Undergoing Bilateral Surgery. J Clin Oncol. 2017 Dec 10;35(35):3934-3941. doi: 10.1200/JCO.2017.73.7494. Ücretsiz Tam Makale erişimi