Paroksismal Yüksek Tansiyon – Ani Ataklar Şeklinde Ortaya Çıkan Geçici Tansiyon Yükselmeleri – Yalancı Feokromasitoma (Pseudopheochromacytoma)

Paroksismal yüksek tansiyon

Ani başlangıçlı ataklar şeklinde çıkan geçici tansiyon (kan basıncı) yükselmeleri vardır.

Paroksismal (paroxysmal) yüksek tansiyonda, tansiyon yükselmeleri her gün de olabilir, ayda bir defa da görülebilir. Ataklar sırasında tansiyon yükselmesi 10 dakika da sürebilir, bir kaç saat de. Ataklardan sonra ortaya çıkan yorgunluk hissi bir kaç gün boyunca devam edebilir.

Tansiyon 240 / 140 mmHg’ye kadar yükselebilir.

Kadınlarda daha sık rastlanır.

Ani başlangıçlı ataklar şeklinde çıkan geçici tansiyon yükselmelerinde klasik olarak akla ilk önce Feokromasitoma gelir. Gerçekte ise, bu şekilde başvuran hastaların sadece %2‘sinde Feokromasitomaya rastlanır.

---

Ani başlangıçlı, geçici tansiyon yükselmesi yapan sebepler:

• Yalancı feokromasitoma
• Tıkayıcı uyku apnesi
• Panik atak
• Uyuşturucu madde kullanımı (Kokain, vs.)
• Bazı antidepresan ilaçların bazı gıdalar ile birlikte alınması
• Bazı ilaçlar: Levodopa, Sinemet (Karbidopa + Levodopa), Selegiline,
• Feokromasitoma

---

Paroksismal yüksek tansiyon için ileri sürülmüş olan kriterler:

• Belirgin bir sebep olmadan ortaya çıkan, ani başlangıçlı ataklar şeklindeki geçici tansiyon yükselmeleri
• Duygusal stres veya panik sonrası ortaya çıkmaz. Ancak tansiyon yükseldikten sonra hasta duygusal olabilir, ölüm korkusu yaşayabilir.
• Tansiyon yükselmesi sırasında fiziki belirtiler eşlik eder: baş ağrısı, baş dönmesi, yüzde kızarma, terleme, bulantı, göğüs ağrısı, kalp çarpıntısı, nefes darlığı.
• Psikososyal analiz yapıldığında hastanın geçmişte olumsuz olaylar veya travma yaşadığı ya da savunmacı kişilik yapısında olduğu görülür.
• Feokromasitoma için yapılan testler negatif çıkar (Feokromasitoma tespit edilemez).

---

Kaynaklar:

Unexplained Symptomatic Paroxysmal Hypertension: a Diagnostic and Management Challenge. J Gen Intern Med. 2020 Feb;35(2):586-589. doi: 10.1007/s11606-019-05503-8. Ücretsiz Tam Makale erişimi

Dopamine surges in hyperadrenergic essential hypertension. Hypertension. 1982 Nov-Dec;4(6):845-52. doi: 10.1161/01.hyp.4.6.845. Ücretsiz Tam Makale erişimi

Levodopa-Induced Pseudopheochromocytoma. Eur J Case Rep Intern Med. 2023 May 30;10(6):003813. doi: 10.12890/2023_003813 Ücretsiz Tam Makale erişimi

Paroxysmal hypertensive crises induced by selegiline in a patient with Parkinson’s disease. J Neurol. 2001 Jun;248(6):533-4. doi: 10.1007/s004150170168.

Hypertensive crisis in a patient given sinemet, metoclopramide, and amitriptyline. Br Med J. 1977 Sep 3;2(6087):607-8. doi: 10.1136/bmj.2.6087.607. Ücretsiz Tam Makale erişimi

Catecholamine excess: pseudopheochromocytoma and beyond. Adv Chronic Kidney Dis. 2015 May;22(3):218-23. doi: 10.1053/j.ackd.2014.11.002.

Pseudopheochromocytoma. Endocrinol Metab Clin North Am. 2019 Dec;48(4):751-764.doi: 10.1016/j.ecl.2019.08.004. Ücretsiz Tam Makale erişimi

Obstructive sleep apnea presenting as pseudopheochromocytoma. Pan Afr Med J. 2016 Mar 10:23:75. doi: 10.11604/pamj.2016.23.75.8979. Ücretsiz Tam Makale erişimi