Sauna nedir?
Sauna (Fin Hamamı), Fincede ıslak veya kuru sıcağın olduğu, kişinin terlediği bir banyo türüdür. Buhar ve yüksek sıcaklık saunaya gelen kişilerin terlemesine yol açar.
Sauna keyfi, genellikle sıcaklığın 80-90ºC arasında olduğu, rahatsız etmeyen nem ve yeterli havalandırmanın bulunduğu bir ortamda yapılır. 5-20 dakika arasında sürer.
İnsanlar neden saunadan hoşlanır?
Sauna banyosu psikolojik, sosyal ve fiziksel zevkleri içeren hoş bir tecrübedir.
Sauna banyosu agresif davranışları azaltır ve gündelik yaşamın stresini atmaya yardımcı olur, çocukluk anılarını ve anne sıcaklığını hatırlatır.
Sauna ve yüksek tansiyon
Önceden yüksek tansiyonu olmayan 1,621 Finli erkeğin ortalama 22 yıllık takibinde görülmüştür ki düzenli olarak saunaya girenlerde yüksek tansiyon daha az gelişmektedir.
Düzenli olarak saunaya girmek hangi mekanizmalarla yüksek tansiyon gelişimini azaltır?
- Damarların iç yüzeyindeki tabakayı (endotel) olumlu etkiler.
- Otonom sinir sistemini olumlu etkiler.
- Terlemeyle sıvı kaybına yol açar (idrar söktürücü ilaç benzeri etki).
- Damarlarda genişleme olur (vazodilatasyon)
Aslında, daha önce yapılan çalışmalarda da ılıman iklimlerde yaşayanlarda yüksek tansiyonun daha az görüldüğü bildirilmiştir.
Düzenli olarak saunaya girmenin diğer faydaları
- Ani kardiyak ölüm, ölümcül koroner arter hastalığı (kalbi besleyen damarların tıkanması), ölümcül kalpdamar hastalıkları ve tüm sebeplere bağlı ölüm daha az görülür.
- İnme riskini azaltır.
- Kronik Obstrüktif Akciğer hastalığı (KOAH) gelişme riskini azaltır.
- Zatürre (pnömoni) daha az görülür.
- Psikotik bozukluklar daha az görülür.
- Bacak damarlarında pıhtı oluşması (derin ven trombozu, derin toplardamarlarda pıhtılaşması) ve bunların akciğere atması (pulmoner embolizm) daha az görülür.
- Bunama (demans) ve Alzheimer hastalığı gelişimini azaltır.
- CRP düzeyini (iltihabı) azaltır.
Kimler saunaya girmemelidir?
Bilinen bir hastalığınız varsa, saunaya girmeden önce hekiminize sormakta fayda var.
Ortostatik hipotansiyonu olanların saunaya girmesi önerilmez.
Saunaya girmesi önerilmeyen diğer hastalardan bazıları ise şunlardır:
- Kalp damar tıkanıklığına (koroner arter hastalığı) bağlı kalp ağrıları devam edenler
- Son 2 ay içinde kalp krizi geçirmiş olanlar
- Ciddi aort darlığı
- Aktif enfeksiyonu olup da ateşi olanlar
- Akut iltihabi safhada olan romatoid artrit hastaları
- Bazı cilt hastalıkları: kolinerjik ürtiker, abrazyonlar, sızıntılı cilt döküntüleri
Kilo vermek amacıyla uzun süreler boyunca saunada kalmak aşırı sıvı kaybı nedeniyle tehlikelidir.

Kaynaklar
Passive heat therapy improves endothelial function, arterial stiffness and blood pressure in sedentary humans. J Physiol. 2016 Sep 15;594(18):5329-42. doi: 10.1113/JP272453. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Sauna bathing is inversely associated with dementia and Alzheimer’s disease in middle-aged Finnish men. Age Ageing. 2017 Mar 1;46(2):245-249. doi: 10.1093/ageing/afw212. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Sauna Bathing and Risk of Psychotic Disorders: A Prospective Cohort Study. Med Princ Pract. 2018;27(6):562-569. doi: 10.1159/000493392. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Does the Combination of Finnish Sauna Bathing and Other Lifestyle Factors Confer Additional Health Benefits? A Review of the Evidence. Mayo Clin Proc. 2023 Jun;98(6):915-926. doi: 10.1016/j.mayocp.2023.01.008. Ücretsiz Tam Makale erişimi
The Interplay between Systolic Blood Pressure, Sauna Bathing, and Cardiovascular Mortality in Middle-Aged and Older Finnish Men: A Cohort Study. J Nutr Health Aging. 2023;27(5):348-353. doi: 10.1007/s12603-023-1895-1. Ücretsiz Tam Makale erişimi
The multifaceted benefits of passive heat therapies for extending the healthspan: A comprehensive review with a focus on Finnish sauna. Temperature (Austin). 2024 Feb 25;11(1):27-51.doi: 10.1080/23328940.2023.2300623. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Sauna use as a novel management approach for cardiovascular health and peripheral arterial disease. Front Cardiovasc Med. 2025 Mar 11:12:1537194. doi: 10.3389/fcvm.2025.1537194. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Effects of regular sauna bathing in conjunction with exercise on cardiovascular function: a multi-arm, randomized controlled trial. Am J Physiol Regul Integr Comp Physiol. 2022 Sep 1;323(3):R289-R299.doi: 10.1152/ajpregu.00076.2022. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Addressing the Missing Links in Cardiovascular Aging. Clin Interv Aging. 2024 May 17:19:873-882. doi: 10.2147/CIA.S457180. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Sauna bathing in northern Sweden: results from the MONICA study 2022. Int J Circumpolar Health. 2024 Dec;83(1):2419698. doi: 10.1080/22423982.2024.2419698. Ücretsiz Tam Makale erişimi
The sauna and sauna bathing habits–a psychoanalytic point of view. Ann Clin Res. 1988;20(4):236-9.
Sauna bathing is associated with reduced cardiovascular mortality and improves risk prediction in men and women: a prospective cohort study. BMC Med. 2018 Nov 29;16(1):219. doi: 10.1186/s12916-018-1198-0. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Health effects and risks of sauna bathing. Int J Circumpolar Health. 2006 Jun;65(3):195-205. doi: 10.3402/ijch.v65i3.18102. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Ücretsiz Tam Makale erişimi
Seasonal variation in blood pressure and its relationship with outdoor temperature in 10 diverse regions of China: the China Kadoorie Biobank. J Hypertens. 2012 Jul;30(7):1383-91. doi: 10.1097/HJH.0b013e32835465b5. Ücretsiz Tam Makale erişimi
The sauna, skin and skin diseases. Ann Clin Res. 1988;20(4):276-8.
The sauna and rheumatic diseases. Ann Clin Res. 1988;20(4):271-5.
The sauna and the heart. J Intern Med. 1992 Apr;231(4):319-20. doi: 10.1111/j.1365-2796.1992.tb00938.x. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Frequent sauna bathing may reduce chronic obstructive pulmonary disease risk: A prospective study. Eur J Clin Invest. 2023 May;53(5):e13940. doi: 10.1111/eci.13940. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Sauna Bathing and Risk of Psychotic Disorders: A Prospective Cohort Study. Med Princ Pract. 2018;27(6):562-569. doi: 10.1159/000493392. Ücretsiz Tam Makale erişimi