Alkole Bağlı Olmayan Yağlı Karaciğer Hastalığı (Karaciğer Yağlanması, Hepatik Steatoz, NAFLD) ve Yüksek Tansiyon

Yağlı Karaciğer Hastalığı (Hepatik Steatoz)

Yağlı karaciğer hastalığı iki şekilde ortaya çıkar:

Alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı, ya da diğer adlarıyla nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD), Metabolic dysfunction–associated steatotic liver disease (MASLD).
Alkole bağlı ortaya çıkan yağlı karaciğer hastalığı.

Alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı dünyada en sık görülen karaciğer hastalığı olup yetişkinlerin %25‘inde görülür. Basit yağlı dejenerasyondan başlayıp progresif steatohepatit, karaciğer fibrozisi, siroz ve hatta hepatoselüler kansere kadar ilerleyebilir.

Alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı artık sistemik metabolik bir hastalık olarak görülmekte olup kalp-damar hastalıkları için risk faktörleri olan yüksek tansiyon, hiperlipidemi (kan yağlarındaki yükseklik), obezite (şişmanlık) ve insülin direnci ile yakından ilişkilidir.

Alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı yüksek tansiyon yapar mı?

Alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı yüksek tansiyon gelişme riskini artıran bir faktör olup yüksek tansiyon hastalarının yaklaşık %50‘sinde karaciğer yağlanması bulunmaktadır.

Karaciğer yağlanma indeksi (hepatic steatosis index) artınca yüksek tansiyon görülme sıklığı da artmaktadır.

Alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı aşağıdaki yollarla tansiyonu yükseltebilir:

kronik iltihap (chronic inflammation)
oksidatif stres kaskad reaksiyonları
endotel fonksiyon bozukluğu
yağ faktörü (adipokin, adipokine, adipocytokine ) salınımının bozulması
insülin direncinin artması

Alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalarında gece tansiyon yükselmelerinin (noktürnal hipertansiyon) daha sık olduğu tespit edilmiştir.

Yüksek tansiyon, alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı gelişme riskini artırır mı?

Bazı araştırmalara göre yüksek tansiyon varlığı alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı gelişme riskini artırır.

NHANES 2017-2018 datalarından 3,144 kişinin Mendelian randomizasyon analizi ile incelendiği bir araştırmaya göre yüksek tansiyon alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı gelişme riskini artırmaktadır.

Yüksek tansiyon ve alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı arasında çift yönlü ilişki

Bir meta-analize göre, yüksek tansiyon ile alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı arasında çift yönlü bir ilişki vardır: hem yüksek tansiyon alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı gelişme riskini %63 artırır, hem de alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı yüksek tansiyon gelişme riskini %55 artırır.

Çin‘de 7,349 hastanın beş yıllık takipleri ile yapılan bir araştırmada da yüksek tansiyon ile alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı arasında çift yönlü bir ilişki tespit edilmiştir.