Alkol (Etanol, Etil Alkol) ve Yüksek Tansiyon

Bu sayfada alkol olarak kastedilen, içeceklerde kullanılan tek alkol türü olan Etanol (Etil Alkol) olup diğer alkol türleri bu web sayfasının konusu değildir.

Etil alkol ve yüksek tansiyon

Sürekli olarak günde en az 30 gram alkol tüketmek yüksek tansiyon gelişimini kolaylaştırır.

Alkolün tansiyon üzerine akut etkisi:

14 gramdan daha az alkol tüketmek ilk 6 saat içinde tansiyonu etkilemez.
14-28 gram arası alkol tüketmek hem büyük hem küçük tansiyonu düşürür.
30 gramdan daha fazla alkol tüketmek ilk 12 saat içerisinde tansiyonu düşürür, 13. saatten sonra yükseltir.

Alkolün tansiyon üzerine kronik etkisi:

Günlük tüketilen alkol miktarı günde 10 gramın üzerinde, ne kadar çok artarsa yüksek tansiyon da o kadar sık görülür.

Hatta, erkeklerde düşük miktarda (günde 10 gramdan daha az) alkol tüketimi yüksek tansiyon gelişmesini artırır.

Alkolü bırakanlarda geçici tansiyon yükselmesi de ortaya çıkabilir.

Düzenli olarak aşırı alkol tüketenlerde aşağıdakiler sık görülür:

Gizli tansiyon yüksekliği (maskeli hipertansiyon)
Dirençli tansiyon yüksekliği

Alkol hesabı nasıl yapılır?

Dünya Sağlık Örgütüne göre bir birim alkol 10 gram saf (susuz) etanol içerir. Düzenli alkol tüketenlerin günde ortalama 33 gram alkol içtikleri bildirilmiştir.

Düzenli olarak alkol tüketenlerin en sık tükettikleri alkollü içecek türü biradır (%34).

Günde 20 gramdan fazla alkol tüketmek kan basıncını yükseltir. Günde 20 gram etil alkol ne demek? Genellikle

Biranın %5’i
Şarabın %12’si
Rakının %40’ı
Viskinin %40’ı

etil alkoldür. (Rakı ile viski, biraya göre 8 kat fazla alkol içerir).

Buna göre 20 gram etil alkol tüketmiş olmak için

400 ml (iki su bardağı) bira veya
166 ml (bir + yarım çay bardağı) şarap
veya 50 ml (yarım çay bardağı) rakı
veya 50 ml (yarım çay bardağı) viski

tüketmek gerekir.

Her gün alkol tüketmek ölüm oranını azaltır mı?

Alkolün vücutta çok sayıda olumsuz etkisi mevcuttur. Geçmişte alkolün bazı “olumlu etkileri” olduğu da bildirilmişti: Alkol tüketimini savunanlar genellikle Fransız paradoksunu gerekçe göstermişlerdir. Buna göre alkol ile ölüm oranı arasında U şeklinde bir ilişki olduğu düşünülüyordu: hiç kullanmayanlara göre her gün az miktarda alkol alanlarda ölüm oranı azalırken, alkol tüketimi daha da arttıkça ölüm oranının tekrar arttığı inanışı.

Ancak son yıllarda yapılan yayınlarda, Fransız paradoksunu savunan önceki çalışmalarda yanlış analiz yapıldığı sürülmüştür.

2023 yılında yapılan bir araştırmada Fransız paradoksunun doğru olmadığı, her gün az veya orta miktarda alkol almanın ölüm oranını azaltmadığı, ayrıca alkol tüketimi daha da artınca ölüm oranının da arttığı bildirilmiştir. Bu araştırmaya göre alkolün olumsuz etkileri kadınlarda daha belirgindir: günlük alkol tüketimi kadınlarda 25 gram, erkeklerde 45 gram üzerine çıkınca ölüm oranları ciddi artış göstermektedir.

Özet: Hiç alkol tüketmemek en iyisidir.