Arsenik nedir?
Arsenik metaloid (yarı metal) olup simgesi As olan bir elementtir.
Zehirlerin kralı, kralların zehiri olarak da bilinir.
Vücutta birikmesi ve zehirlenmesinden esas sorumlu olan, Arsenik ile kirlenmiş yer altı sularının tüketilmesidir. İçme sularındaki Arsenik konsantrasyonunun 0.01 parts per million (ppm) altında olması (10 µg/L‘den az olması) önerilir.
Toprakta doğal olarak bulunan Arsenik su kaynaklarına sızar; rüzgar ile uçan toz parçacıkları yoluyla da çevreye dağılır.
Vücut için gerekli olan bir element değildir. Toksik olmasına rağmen bazı Arsenik bileşikleri bazı lösemi türleri ve tümörlerin tedavisinde kullanılmıştır.
Arsenik hangi yollarla vücuda girer?
- Az miktarda da olsa Arsenik içeren su ya da gıda tüketerek veya havayı soluyarak.
- Arsenik ile işlenmiş kerestelerin testere tozunu veya yanarken çıkan dumanını solumak.
- Taş ve kayalarında fazla miktarda doğal Arsenik bulunan bölgelerde yaşamak.
- Arsenik üretimi veya kullanımını ilgilendiren işlerde çalışmak: Bakır (Cu) veya Kurşun (Pb) eritilmesi, kerestenin işlenmesi, tarım ilacı üretimi.
İçme suyu, pirinç ve kümes hayvanı etlerini tüketmek vücuda Arsenik alımının en sık yollarındandır.
Yeri gelmişken ters osmoz ile içme suyu arıtılmasına karşı çıkanlara da hatırlatmak isterim ki, ters osmoz ile içme suyundaki bir çok zararlı maddeyi (Arsenik dahil) uzaklaştırmak mümkündür.
Arsenik’e maruz kaldığınızı nasıl anlarsınız?
Kan, idrar, saç ve tırnak testleri ile.
Arsenik vücutta ne tür rahatsızlıklara yol açar?
Arsenik, hayati öneme sahip bir çok enzimin fonksiyonlarını olumsuz etkiler.
İnorganik Arsenik solunum yolu ile alındığında boğaz ağrısı yapar.
Düşük miktarlarda Arsenik yutulursa bulantı, kusma, kan hücrelerinin üretiminde azalma (anemi), kalpte ritm bozuklukları, el ve ayaklarda iğnelenme hissi, ciltte kararma ile ortaya çıkan nasır ve siğiller, halsizlik, ishal, akciğer hastalıkları, karaciğerde büyüme görülebilir. Arsenik cilde temas ederse kızarıklık ve şişme yapabilir.
Yüksek miktarlarda Arsenik yutmak ise ölüme yol açar.
Uzun süre düşük miktarda Arsenik maruziyeti çocuklarda zeka geriliğine yol açar.
Arsenik karsinojenik (kanser yapabilen) metallerden birisidir.
Arsenik ve Yüksek Tansiyon
Yapılan bir çok çalışmada, uzun süre düşük doz Arsenik alımı ile tansiyonda (kan basıncında) yükselme olduğu gözlenmiştir.
Arsenik ve Gebelik
Gebelikte Arsenik’e maruz kalanlarda gebelik sırasında tansiyonda yükselme daha sık görülür.
Arsenik anne karnında plasentadan fetüse geçebilir, düşük, ölü doğum, erken doğum veya düşük doğum ağırlıklı bebeklere yol açabilir. Arsenik anne sütüne de geçer.
Gebelik ve yüksek tansiyon için buraya tıklayınız.

Kaynaklar
Blood Pressure Changes in Relation to Arsenic Exposure in a U.S. Pregnancy Cohort. Environ Health Perspect. 2015 Oct;123(10):999-1006. doi: 10.1289/ehp.1408472. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Environmental Protection Agency. Agency for Toxic Substances and Disease Registry. Arsenic CAS # 7440-38-2. Ücretsiz Tam Makale erişimi
A prospective study of arsenic and manganese exposures and maternal blood pressure during gestation. Environ Res. 2022 Nov;214(Pt 1):113845. doi: 10.1016/j.envres.2022.113845. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Arsenic exposure and hypertension: a systematic review. Environ Health Perspect. 2012 Apr;120(4):494-500. doi: 10.1289/ehp.1103988 Ücretsiz Tam Makale erişimi
Mechanisms Associated with Cognitive and Behavioral Impairment Induced by Arsenic Exposure. Cells. 2023 Oct 28;12(21):2537. doi: 10.3390/cells12212537. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Case Report of Cutaneous Squamous Cell Carcinoma at the Wrist Joint and the Public Health Crisis of Arsenicosis. J Health Pollut. 2021 Mar 2;11(29):210314.doi: 10.5696/2156-9614-11.29.210314. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Gene expression changes in human lung cells exposed to arsenic, chromium, nickel or vanadium indicate the first steps in cancer. Metallomics. 2012 Aug;4(8):784-93. doi: 10.1039/c2mt20074k. Epub 2012 Jun 19. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Reverse Osmosis Filter Use and High Arsenic Levels in Private Well Water. Arch Environ Occup Health. 2006 Jul-Aug;61(4):171-5. doi: 10.3200/AEOH.61.4.171-175. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Research progress on arsenic, arsenic-containing medicinal materials, and arsenic-containing preparations: clinical application, pharmacological effects, and toxicity. Front Pharmacol. 2024 Mar 1:15:1338725. doi: 10.3389/fphar.2024.1338725. Ücretsiz Tam Makale erişimi