Narkolepsi nedir?
Narkolepsi, gün içerisinde aşırı uyku eğilimi görülmesidir.
Ayrıca bu hastalarda şunlar da görülebilir:
- gece uykularında bölünmeler
- uyku ile ilgili halüsinasyonlar (hipnagoji, hypnagogia)
- uyku felci (sleep paralysis, uykuya dalarken veya uyanırken konuşamamak veya hareket edememek)
- katapleksi (ani kas güçsüzlükleri, bilinç kaybı olmadan düşme atakları)
Narkolepsi nadir görülen bir hastalıktır: A.B.D. verilerine göre 100.000 kişinin 79‘unda bulunur.
Narkolepsi 2 çeşittir:
- Tip 1: Narkolepsi (katapleksi var): Beyin Omurilik Sıvısında Orexin (hypocretin) seviyesi azalmış veya hiç yok.
- Tip 2: Narkolepsi (katapleksi yok): Beyin Omurilik Sıvısında Orexin (hypocretin) seviyesi normal.
Narkolepsinin diğer isimleri:
- Hipnolepsi (hypnolepsy)
- Gelineau sendromu
- Paroksismal uyku (paroksismal=ani ve geçici krizler halinde gelen)
- Gündüz aşırı uyku eğilimi (Excessive daytime sleepiness)
Narkolepsi hastalarında şunlar daha sık görülür:
- Yüksek tansiyon (%40 daha sık)
- Kalp yetmezliği
- Koroner arter hastalığı (kalbi besleyen damarların tıkanması)
- Baş ağrısı
- Depresyon
- Kan yağlarında yükseklik (hiperlipidemi)
- Diyabet (şeker hastalığı)
- Alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı
- Anksiyete (endişe, kaygı, gam)
- Uyku apnesi
- Obezite (şişmanlık)
- Tiroid hastalıkları
- Uyku sırasında periyodik bacak hareketleri
Narkolepsi hastalarında yüksek tansiyon, kan yağlarında yükseklik, şeker hastalığı ve yağlı karaciğer hastalığının daha sık görülüyor olması sadece yetişkin hastalar için değil, 25 yaş altındaki hastalar için de geçerlidir.
Narkolepsi ve yüksek tansiyon
Narkolepsi hastalarında tansiyon iki nedenle yükselir:
- Narkolepsinin kendisi
- Narkolepsi tedavisinde kullanılan ilaçların yan etkisi olarak
Narkolepsi tedavisinde kullanılan ilaçlar ve yüksek tansiyon
Başlangıçta tansiyonu normal olan narkolepsi hastalarına tedavi amaçlı Sodyum Oxybate verildiğinde yüksek tansiyon daha sık gelişmektedir.
Modafinil de narkolepsi tedavisinde kullanılabilen bir ilaç olup F.D.A. veritabanına göre Modafinil kullananların %3‘ünde yüksek tansiyon görülmüştür.
Uyku ilaçları ve yüksek tansiyon için buraya tıklayınız.
Kaynaklar:
Cardiovascular Risks in People With Narcolepsy: Expert Panel Consensus Recommendations. J Am Heart Assoc. 2024 Aug 20;13(16):e035168. doi: 10.1161/JAHA.124.035168. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Comorbidities in a community sample of narcolepsy. Sleep Med. 2018 Mar:43:14-18. doi: 10.1016/j.sleep.2017.11.1125. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Prevalence of Depression, Depressive Symptoms, and Suicidal Ideation Among Medical Students: A Systematic Review and Meta-Analysis. JAMA. 2016 Dec 6;316(21):2214-2236. doi: 10.1001/jama.2016.17324. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Narcolepsy Is Associated With Subclinical Cardiovascular Disease as Early as Childhood: A Big Data Analysis. J Am Heart Assoc. 2025 Jun 17;14(12):e039899. doi: 10.1161/JAHA.124.039899. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Increased Risk of New-Onset Hypertension in Patients With Narcolepsy Initiating Sodium Oxybate: A Real-World Study. Mayo Clin Proc. 2024 Nov;99(11):1710-1721. doi: 10.1016/j.mayocp.2024.05.029. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Narcolepsy. N Engl J Med. 2015 Dec 31;373(27):2654-62. doi: 10.1056/NEJMra1500587.
Periodic limb movements during sleep in children with narcolepsy. J Clin Sleep Med. 2011 Dec 15;7(6):597-601. doi: 10.5664/jcsm.1458. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Sleep-disordered breathing and periodic limb movements in narcolepsy with cataplexy: a systematic analysis of 35 consecutive patients. Eur Neurol. 2013;70(1-2):22-6. doi: 10.1159/000348719. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Evaluation of pitolisant, sodium oxybate, solriamfetol, and modafinil for the management of narcolepsy: a retrospective analysis of the FAERS database. Front Pharmacol. 2024 Nov 11:15:1415918. doi: 10.3389/fphar.2024.1415918. Ücretsiz Tam Makale erişimi