Wavy Text Animation
T a n s i y o n d a l g a l a n ı r

Psikoz (Bipolar Bozukluk, Şizofreni, vs), Antipsikotik İlaçlar ve Yüksek Tansiyon

Psikoz ne demek?

Psikoz, düşünce ve duyunun ağır oranda bozulduğu, gerçek ile bağlantının koptuğu veya zarar gördüğü bir zihin durumudur.

Psikozun görüldüğü hastalıklardan bazıları şunlardır: Bipolar bozukluk, Şizofreni, Paranoid bozukluk.

Antipsikotik ilaçlar neler?

Birinci nesil antipsikotik ilaçlar: Klorpromazin, Haloperidol, Droperidol, Tiyoridazin, Loksapin, Pimozide, Perfenazin, Trifluperazin, Flufenazin.

İkinci nesil antipsikotik ilaçlar: Aripiprazol, Asenapin, Klozapin, Olanzapin, Ketiapin, Risperidon, Ziprasidon.

Psikoz yüksek tansiyon riskini artırır mı?

Psikotik hastalıklarda yüksek tansiyon görülme riskinin bipolar bozuklukta %27 arttığı, şizofrenide ise artmadığı bildirilmiştir. İster bipolar bozukluk ister şizofreni olsun, bu hastalarda yüksek tansiyon geliştiğinde tansiyon kontrolünün de genellikle yetersiz olduğu gözlenmiştir.

Şizofreni hastalığına eşlik eden yüksek tansiyon da varsa, şizofreni hastalarının hastanede kalma sürelerinin uzadığı, bu hastaların sonraki 10 yıl içinde daha sık hastaneye yatmalarının gerektiği tespit edilmiştir. Bu nedenle, şizofreni hastalarında eşlik eden yüksek tansiyonun olup olmadığı dikkatle araştırılmalıdır.

Psikoz tedavisinde kullanılan bir çok ilaç kilo artışına yol açar. Kilo artışı da yüksek tansiyona yol açabilir.

Psikoz tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar, kilo artışından bağımsız olarak, doğrudan tansiyon yüksekliği de yapabilir.

Psikoz tedavisinde kullanılan antipsikotik ilaçlar tansiyonu yükseltir mi?

Bir yıl süreyle 2. nesil antipsikotik (Aripiprazol, Asenapin, Klozapin, Olanzapin, Ketiapin, Risperidon, Ziprasidon) kullananlarda yüksek tansiyon, inme ve diyabet (şeker hastalığı) görülme sıklığının arttığı bildirilmiştir.

Risperidon

Risperidon yaygın olarak yüksek tansiyon, daha az sıklıkta da ortostatik hipotansiyon (pozisyon değişimiyle ortaya çıkan tansiyon düşmesi) yapabilir.

Klozapin

Ketiapin (Quetiapine)

Ketiapin bipolar bozukluk veya şizofreni tedavisinde kullanılır.

Ketiapinin sık görülen (%1-10 arasında) yan etkileri arasında tansiyonda düşme (hipotansiyon, ortostatik hipotansion) veya tansiyonda yükselme (hipertansiyon) de bulunur.

Ketiapin tedavisi kesildikten sonra da tansiyonda yükselme veya düşme görülebilir.

Ziprasidon (Ziprasidone)

Ziprasidon’un en sık görülen yan etkileri arasında uykusuzluk (insomnia), baş ağrısı, baş dönmesi ve yüksek tansiyondur. Tansiyonda yükselme genellikle %10’dan ve 20 mmHg’den fazla olmaz.

Ziprasidon aşırı dozda kullanıldığında tansiyonda yükselme (hipertansiyon) veya tansiyon düşme (hipotansiyon) yapabilir.

Yüksek tansiyon tedavisinde kullanılan ilaçlar psikoz yapabilir mi?

Çok sık olmamakla beraber, şu ilaçların kullanımı sırasında psikoz gelişebildiği bildirilmiştir: Propranolol (*), Metoprolol (*), Doksazosin, Enalapril, Karvedilol, Sakubitril/Valsartan, Kinapril, Rezerpin.

Uyku ilaçları ve yüksek tansiyon için buraya tıklayınız.

Kaynaklar:

Clozapine-induced hypertension: A case report and review of literature. Ind Psychiatry J. 2017 Jan-Jun;26(1):103-105. doi: 10.4103/ipj.ipj_9_16. Ücretsiz Tam Makale erişimi

Hypokalemic hypertension related to clozapine: a case report. J Clin Psychopharmacol. 2014 Jun;34(3):390-2.doi: 10.1097/JCP.0000000000000044.

Quetiapine withdrawal: A systematic review. Aust N Z J Psychiatry. 2021 Aug;55(8):772-783.doi: 10.1177/0004867420965693.

Second-Generation Antipsychotics and Metabolic Side Effects: A Systematic Review of Population-Based Studies. Drug Saf. 2017 Sep;40(9):771-781. doi: 10.1007/s40264-017-0543-0.

Cardiovascular and cerebrovascular risk factors and events associated with second-generation antipsychotic compared to antidepressant use in a non-elderly adult sample: results from a claims-based inception cohort study. World Psychiatry. 2015 Feb;14(1):56-63. doi: 10.1002/wps.20187. Ücretsiz Tam Makale erişimi

Hypertension and psychosis. Postgrad Med J. 2023 Jun 8;99(1171):411-415. doi: 10.1136/postgradmedj-2021-141386. Ücretsiz Tam Makale erişimi

Antihypertensive drugs and brain function: mechanisms underlying therapeutically beneficial and harmful neuropsychiatric effects. Cardiovasc Res. 2023 May 2;119(3):647-667. doi: 10.1093/cvr/cvac110. Ücretsiz Tam Makale erişimi

Drug induced psychosis with doxazosin. BMJ. 1997 Jun 28;314(7098):1869. doi: 10.1136/bmj.314.7098.1869. Ücretsiz Tam Makale erişimi

Metoprolol-induced psychosis in a young patient. Gen Hosp Psychiatry. 2013 Jan-Feb;35(1):102.e1-2.doi: 10.1016/j.genhosppsych.2012.03.007.

Enalapril-induced acute psychosis. DICP. 1991 May;25(5):558-9. doi: 10.1177/106002809102500518.

Reversal of captopril-induced psychosis with naloxone. Am J Psychiatry. 1985 Feb;142(2):270. doi: 10.1176/ajp.142.2.270a.

The Man Who Saw Things on Carvedilol. Tokai J Exp Clin Med. 2019 Jul 20;44(2):29-30. Ücretsiz Tam Makale erişimi

Diltiazem-induced psychosis and a possible diltiazem-lithium interaction. Arch Intern Med. 1991 Feb;151(2):373-4.

Three cases of psychosis after use of sacubitril/valsartan. Rev Esp Cardiol (Engl Ed). 2021 Jan;74(1):103-105.doi: 10.1016/j.rec.2020.05.033.  Ücretsiz Tam Makale erişimi

Losartan and reversible psychosis. Cardiology. 1996 Nov-Dec;87(6):569-70. doi: 10.1159/000177156.

A case report of toxic psychosis with low-dose propranolol therapy. Am J Psychiatry. 1981 Jun;138(6):850-1. doi: 10.1176/ajp.138.6.850.

Quinapril-associated acute psychosis in an older woman. J Am Geriatr Soc. 2000 Nov;48(11):1533. Ücretsiz Tam Makale erişimi

Two patients with schizophrenic-like psychosis after treatment with beta-adrenergic blockers. Br Med J. 1979 Mar 24;1(6166):790. doi: 10.1136/bmj.1.6166.790. Ücretsiz Tam Makale erişimi

Familial liability for metoprolol-induced psychosis. Gen Hosp Psychiatry. 2015 Nov-Dec;37(6):620.e5-6.doi: 10.1016/j.genhosppsych.2015.06.016.

Arterial hypertension and posterior reversible cerebral edema syndrome induced by risperidone. Pediatrics. 2014 Mar;133(3):e771-4. doi: 10.1542/peds.2013-1301.

Hypertension risk and clinical care in patients with bipolar disorder or schizophrenia; a systematic review and meta-analysis. J Affect Disord. 2018 Jan 1:225:665-670. doi: 10.1016/j.jad.2017.09.002.

Association of hypertension, type 2 diabetes mellitus and dyslipidemia with the duration of inpatient treatments and recurrence of schizophrenia. J Psychosom Res. 2023 Sep:172:111436. doi: 10.1016/j.jpsychores.2023.111436.

Hypertension and aripiprazole. Am J Psychiatry. 2005 Dec;162(12):2392. doi: 10.1176/appi.ajp.162.12.2392. Ücretsiz Tam Makale erişimi

Severity of hypertension predicts the generalized neurocognitive deficit in schizophrenia. Schizophr Res. 2016 Oct;176(2-3):527-528. doi: 10.1016/j.schres.2016.07.001. Ücretsiz Tam Makale erişimi

High Prevalence of Obesity, Hypertension, Hyperlipidemia, and Diabetes Mellitus in Japanese Outpatients with Schizophrenia: A Nationwide Survey. PLoS One. 2016 Nov 17;11(11):e0166429. doi: 10.1371/journal.pone.0166429. Ücretsiz Tam Makale erişimi

Best clinical practice with ziprasidone IM: update after 2 years of experience. CNS Spectr. 2005 Sep;10(9):1-15. doi: 10.1017/s1092852900025487.

Ziprasidone overdose. Am J Psychiatry. 2000 May;157(5):835. doi: 10.1176/appi.ajp.157.5.835. Ücretsiz Tam Makale erişimi

Overdose of ziprasidone. Am J Psychiatry. 2002 Jun;159(6):1061-2. doi: 10.1176/appi.ajp.159.6.1061-a. Ücretsiz Tam Makale erişimi