Uykuda Periyodik Uzuv Hareketleri nedir?
Uykuda periyodik uzuv hareketleri (PLMS, Periodic Leg Movements during Sleep) bir uyku bozukluğu olup, kişi uykuda istemsiz olarak, ritmik, tekrarlayan kol veya bacak hareketleri yapar. Sadece uyku sırasında ortaya çıkar.
Genelde bacak hareketleri (ayak başparmakları, ayak bilekleri, diz veya kalça eklemleri) olur, kol daha az etkilenir. Genellikle hareketleri 0.5-5 saniye arasında sürer; yaklaşık 20-40 saniyede bir ortaya çıkar; bazen birkaç dakikadan birkaç saate uzayabilen kümelenme şeklinde görülür. Bu ataklar genellikle gecenin ilk yarısında daha sık olur.
PLMS tanısı koymak için hastanın daha önceden narkolepsi, huzursuz bacak sendromu, tedavisiz tıkayıcı uyku apnesi veya REM uyku davranış bozukluğu tanıları olmaması gerekir.
Uykuda periyodik uzuv hareketlerinin Huzursuz bacak sendromundan farkı nedir?
Huzursuz bacak sendromunda (restless legs syndrome) kişi bacağındaki rahatsızlık hissinden dolayı bacağını kendisi isteyerek hareket ettirir. Huzursuz bacak sendromu uyku sırasında olmak zorunda değildir.
Uykuda periyodik uzuv hareketleri ve yüksek tansiyon
Yüksek tansiyon hastalarında, uykuda periyodik uzuv hareketlerinin daha sık görüldüğü bildirilmiştir.
Uykuda periyodik uzuv hareketleri (PLMS) uyku bölünmesine yol açabilir, gece yeterli uyuyamamak gündüz aşırı uyuklamaya (excessive daytime sleepiness) yol açar, kişinin hayat kalitesini bozar.
Bilindiği gibi uyku bozuklukları (kısa uyku süresi, uyku kalitesinin iyi olmaması, tıkayıcı uyku apnesi sendromu, vs.) tansiyonda (kan basıncında) yükselme yapar. Uyku bölünmesinin sempatik aktiviteyi artırdığı ve bu şekilde tansiyonu yükseltebileceği ileri sürülmektedir.
Altı çalışmadaki 8,949 kişinin incelendiği bir meta analizde PLMS hastalarında yüksek tansiyonun 1.26 kat daha fazla görüldüğü tespit edilmiştir.
Bir başka çalışmada da, PLMS’deki tansiyon yükselmesinin akut olarak bacak hareketlerinden hemen sonra ortaya çıktığı görülmüştür.
Uyku ilaçları ve yüksek tansiyon için buraya tıklayınız.
Kaynaklar:
The treatment of restless legs syndrome and periodic limb movement disorder: a plain language summary of the American Academy of Sleep Medicine Clinical Practice Guidelines. Expert Rev Neurother. 2025 Sep;25(9):1131-1141. doi: 10.1080/14737175.2025.2536085. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Periodic limb movements during sleep and risk of hypertension: A systematic review. Sleep Med. 2023 Feb:102:173-179. doi: 10.1016/j.sleep.2023.01.008. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Periodic limb movements during sleep and prevalent hypertension in the multi-ethnic study of atherosclerosis. Hypertension. 2015 Jan;65(1):70-7. doi: 10.1161/HYPERTENSIONAHA.114.04193. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Association of incident cardiovascular disease with periodic limb movements during sleep in older men: outcomes of sleep disorders in older men (MrOS) study. Circulation. 2011 Sep 13;124(11):1223-31. doi: 10.1161/CIRCULATIONAHA.111.038968. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Periodic limb movement during sleep is associated with nocturnal hypertension in children. Sleep. 2010 Jun;33(6):759-65. doi: 10.1093/sleep/33.6.759. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Review of the relationship of restless legs syndrome and periodic limb movements in sleep to hypertension, heart disease, and stroke. Sleep. 2009 May;32(5):589-97. doi: 10.1093/sleep/32.5.589. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Sleep quality and elevated blood pressure in adolescents. Circulation. 2008 Sep 2;118(10):1034-40. doi: 10.1161/CIRCULATIONAHA.108.766410. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Short sleep duration as a risk factor for hypertension: analyses of the first National Health and Nutrition Examination Survey. Hypertension. 2006 May;47(5):833-9. doi: 10.1161/01.HYP.0000217362.34748.e0. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Periodic leg movements in sleep in essential hypertension. Psychiatry Clin Neurosci. 1997 Jun;51(3):103-7. doi: 10.1111/j.1440-1819.1997.tb02370.x. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Fulda, Stephany (2018-03-01). “Periodic Limb Movement Disorder: a Clinical Update”. Current Sleep Medicine Reports. 4 (1): 39–49. doi:10.1007/s40675-018-0107-6. ISSN 2198-6401.