Yemek Sonrasında Tansiyon

Yemek yedikten sonra tansiyon düşmesi (Postprandial Hipotansiyon)

Tanım: Yemek yedikten sonraki 2 saat için büyük (sistolik) tansiyonun 20 mmHg veya daha fazla düşmesidir.

Yemek öncesinde 100 mmHg üzerinde olan büyük (sistolik) tansiyonun yemekten sonra 90 mmHg’nin altına düşmesi de postprandial hipotansiyon olarak kabul edilir.

Yemek yedikten sonra sindirim organlarına giden kan akışı (splanknik dolaşım) artar. Bu artış sırasında tansiyon düşer, kalp ve beyne giden kan akışı azalır, belirtiler ortaya çıkar.

Sizde veya bir yakınınızda postprandial hipotansiyon olduğundan şüpheleniyorsanız, evde tansiyon ölçümü yaparak bu durumu araştırabilirsiniz. Evinizde tansiyon aleti yoksa, tavsiye edilen tansiyon ölçüm aletlerinden birisini edinebilirsiniz.

Yemek sonrası tansiyon düşüşleri her zaman masum değildir; baş dönmesi, halsizlik, konuşma bozukluğu, düşme, bayılma, görme bozukluğu, geçici iskemik atak, inme (felç), angina pektoris (kalp damar tıkanıklığına bağlı göğüs ağrısı) yapabilir. Beyin dolaşımındaki bozukluk her zaman belirti vermeyebilir, sessiz seyredebilir, beyinde sessiz laküner infarktüsler yapabilir. Önceden beyin damarlarında darlık olan hastalarda yemek sonrası tansiyon düşmeleri sırasında beyin infarktüsleri daha kolay ortaya çıkar.

Sebebi bilinmeyen bayılmaları olan yaşlıların %50’sinde postprandial hipotansiyon bulunduğu bildirilmiştir.

Yemek sonrası tansiyon düşüşleri olan kişilerde kalp-damar hastalıkları (koroner arter hastalığı, kalp yetmezliği, angina, kalp krizi, inme, geçici iskemik atak) daha sık görülür.

Kıvam artırıcı bir katkı maddesi olan Guar zamkı midenin boşalmasını ve gıdaların bağırsaktan emilmesini geciktirir. Yemek sonrası tansiyon düşüşü (postprandiyal hipotansiyon) yaşayan yaşlılarda Guar zamkı ile bu düşüşlerin azaltılabileceği iddia edilmiştir.

Yemek sonrası tansiyon düşmesi kimlerde daha sık görülür?

Karbonhidrattan zengin gıda tüketenlerde.
Diyabet (şeker) hastalarında (%50)
Yaşlılarda (%40.5)
Nörolojik hastalıklarda (Parkinson hastalığı, Lewy cisimcikli demans, omurilik hasarı olanları)

Yemek sonrası tansiyon düşmesi olanlarda, yemek sonrası pozisyon değiştirmek (45 derece açı ile oturmak ya da sırtüstü yatmak) bu tansiyon düşmelerini etkilememiştir.

Yemek sonrasında görülen tansiyon düşmesi avantaja çevrilebilir mi?

Nörojenik ortostatik hipotansiyon hastalarının yaklaşık yarısında düz yatınca ortaya çıkan tansiyon yükselmesi bulunur ve ortostatik hipotansiyonun tedavisini zorlaştırır.

Ortostatik hipotansiyon tedavisi için verilen ilaçlar, düz yatınca olan tansiyon yükselmelerini daha da artırabilir.

Bu hastalarda, gece yatmadan kısa süre önce karbonhidrattan zengin gıda tüketerek yemek sonrası tansiyon düşmesi sağlanabilir; bu şekilde yatınca olan tansiyon yükselmeleri de azalabilir.