Tanım: Sırtüstü düz yattıktan en az 5 dakika sonra, büyük (sistolik) tansiyonun en az 140 mmHg ve/veya küçük (diyastolik) tansiyonun en az 90 mmHg olması.
Yatınca olan tansiyon yükselmesini hafife almayın. Sırtüstü düz yatınca olan tansiyon yükselmesi 228 / 140 mmHg düzeyine kadar çıkabilir.
Bu hastaları, sebebi bilinmeyen tansiyon yüksekliği (esansiyel hipertansiyon) hastaları ile karıştırmayın. Bu hastalarda tansiyon otururken normal, ayağa kalkınca genellikle düşüktür.
Tanım itibari ile düz yatınca ortaya çıkar, sadece gece olmak zorunda değildir.
Düz yatınca yükselen tansiyon, gece tansiyon yükselmesi (noktürnal hipertansiyon) sebeplerinden biridir. Ancak gündüz de olabilir. Önemli olan düz yatınca olmasıdır.
Uyku sırasında birkaç saat boyunca tansiyon yükselmesi, gece sık idrara çıkma ve uyku bozukluklarına yol açabilir. Gece sık idrara çıkarak meydana gelen sıvı kaybı gündüz ortostatik hipotansiyon gelişmesini daha da kolaylaştırır.
Bu hastalarda, gece yatmadan kısa süre önce karbonhidrattan zengin gıda tüketerek yemek sonrası tansiyon düşmesi (postprandial hipotansiyon) sağlanabilir; bu şekilde yatınca olan tansiyon yükselmeleri de azalır.
Nörojenik ortostatik hipotansiyon hastalarının yaklaşık yarısında yatınca olan tansiyon yükselmesi bulunur ve ortostatik hipotansiyonun tedavisini zorlaştırır. Ortostatik hipotansiyon tedavisi için verilen ilaçlar, yatınca olan tansiyon yükselmelerini daha da artıracaktır.
Yatınca olan tansiyon yükselmesi ne kadar fazla ise, ortostatik hipotansiyondaki tansiyon düşmesi de o kadar fazla olur.
Nörojenik ortostatik hipotansiyon sebepleri (aşağıdaki hastaların yarısında düz yatınca olan tansiyon yükselmesi bulunur):
- Sinir hücrelerinde alfa-synuclein birikmesi
- Küçük sinir liflerini etkileyen hastalıklar
- Şeker hastalığı (Diyabet)
- kanda şeker düşüklüğüne bağlı geçici otonom nöropati
- amiloidoz
- toksik maddeler
- otoimmün hastalıklar, otoimmün otonomik ganglionopati
- paraneoplastik hastalıklar, akut paraneoplastik otonomik nöropati
- Vitamin B12 eksikliği
- oxaliplatin içeren kemoterapiler
- HIV enfeksiyonu
- Guillain-Barré sendromu
- alkolik polinöropati, Wernicke Korsakoff sendromu
- Sjögren sendromu
- akciğer naklinden sonra
- ganglionörom
- Posteriyor fossa tümörleri veya cerrahisi
- Multiple skleroz
- olivopontoserebellar atrofi
- Botulizm
- Porfiri
- Ailesel disotonomi (Riley-Day sendromu)
- Omurilik hasarı: travmatik tetrapleji, Siringomiyeli, omuriliğin subakut kombine dejenerasyonu, omurilik tümörleri, Çölyak pleksus bloğu, Bupivakain (spinal anestezi),
Kaynaklar:
Consensus statement on the definition of neurogenic supine hypertension in cardiovascular autonomic failure by the American Autonomic Society (AAS) and the European Federation of Autonomic Societies (EFAS) : Endorsed by the European Academy of Neurology (EAN) and the European Society of Hypertension (ESH). Clin Auton Res. 2018 Aug;28(4):355-362. doi: 10.1007/s10286-018-0529-8. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Association between supine hypertension and orthostatic hypotension in autonomic failure. Hypertension. 2003 Aug;42(2):136-42. doi: 10.1161/01.HYP.0000081216.11623.C3. Ücretsiz Tam Makale erişimi
The hypertension of autonomic failure and its treatment. Hypertension. 1997 Nov;30(5):1062-7. doi: 10.1161/01.hyp.30.5.1062. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Syndrome of Supine Hypertension with Orthostatic Hypotension: Pathophysiology and Clinical Approach. Curr Cardiol Rev. 2020;16(1):48-54. doi: 10.2174/1573403X15666190617095032. Ücretsiz Tam Makale erişimi
Management of supine hypertension in patients with neurogenic orthostatic hypotension: scientific statement of the American Autonomic Society, European Federation of Autonomic Societies, and the European Society of Hypertension. J Hypertens. 2019 Aug;37(8):1541-1546. doi: 10.1097/HJH.0000000000002078.
Orthostatic hypotension as a manifestation of vitamin B12 deficiency. Tex Heart Inst J. 2012;39(5):722-3. Ücretsiz Tam Makale erişimi