Gıdalar ve Yüksek Tansiyon

Tedavi edecek düzeyde olmasa bile, tansiyonu düşürebilen gıdalar var mı?

Halk arasında, sarımsak veya limon gibi bazı gıdaların tansiyona iyi geldiği düşüncesi vardır. Bu nedenle bazı kişiler bol bol o gıdalardan tüketmeye çalışırlar. Kısmen de haklıdırlar, bir çok gıda tansiyonu az da olsa düşürür. Ancak, bu düşüşler çok az olur, sadece gıda tüketerek yüksek tansiyonu tedavi edemezsiniz.

Bir gıda maddesinin az da olsa tansiyonu düşürebilmesi, onun yüksek tansiyonu tedavi edebildiği anlamına gelmez.

Sadece merak gidermek amacıyla, tansiyonu az da olsa düşürme etkisi olan gıdalar aşağıda sıralanmıştır. Aşağıdaki gıdaların hiçbiri yüksek tansiyonu tedavi edici etkiye sahip değildir ve bu gıdaları tüketiyor olmak tansiyon düşürücü ilaç tedavinizi bırakabileceğiniz anlamına gelmez.

Tansiyon hastası iseniz, en azından aşağıdaki gıdaları / maddeleri tüketmenizin tansiyonunuzu daha da yükseltmeyeceğini bilin:

Anthocyaninler (kırmızı, mavi, mor veya siyah pigmentli bitkiler: yaban mersini, çilek, ahududu,siyah pirinç ve siyah ve diğerlerinin yanı sıra kırmızı, mavi, mor soya fasulyesi, kırmızı orman meyveleri, ve 600 farklı bitki)
Balık yağı (omega-3)
C Vitamini (Ascorbic acid)
Caffeic acid (kahve, kırmızı şarap, kekik, ada çayı, nane, yıldız anason, tarçın, kayısı, kuru erik, yerba mate, ay çekirdeği, elma püresi, içinde bulunur)
Ceviz
Chios mastiha (mastika)
Çörek otu (nigella sativa)
Coenzyme Q10
E Vitamini
Ekşi çay (Hibiscus sabdariffa L., Kerkede)
Epicatechin (şarap, üzüm, çay ve kakaoda bulunur)
Extra Virgin Zeytin Yağı
Ferulic acid (birçok tahıl, hububat ve meyvede bulunur)
Kabuklu zencefil (Alpinia zerumbet)
Kakao
Karnıyarık otu
Karpuz (L-Citrulline içerir)
Keten tohumu (Flaxseed)
Kırmızı pancar
Kiwi
Koenzim Q10
Kontrollü salınım Melatonin
L-Arginine
Lycopene (Likopen)
Magnezyum
Nar suyu
Narenciye ( turunç, portakal, mandalina, greyfurt ve limon )
Potasyumdan zengin gıdalar (muz, kayısı, mercimek, kuru erik, patates, meşe palamudu kabağı)
Potasyum tuzu
Prebiyotikler
Psyllium
Quercetin (soğan, su teresi, karalahana, radiçi, kişniş, turp, gebre otu, yaban kerevizi, aronia, bataklık yaban mersini, turna yemişi, karabuğday ve birçok başka bitkide bulunur)
Resveratrol ( bitkilerde özellikle kırmızı üzümde, yer fıstığında ve ananasta bulunur)
Safran
Sarımsak
Spirulina (Arthrospira platensis)
Tarçın (Cinnamon)
Yeşil yapraklı sebzeler (lahana, karalahana, ıspanak, pazı, hardal otu)
Yoğurt
Yulaf (beta-glucan içerir)
Zerdeçal (Curcumin)
Zeytin yaprağı ekstresi

Ayrıca unutmayın, yukarıdaki listede bulunan gıdaların bazıları yüksek kalorilidir, sırf tansiyonu düşürücü etkisi var diye bol bol tüketmek kilo almanıza yol açabilir. Aşırı kilolu olmak da tansiyonu yükselten sebeplerden birisidir.

Tansiyonu yükseltebilecek gıdalar var mı?

Fazla miktarda sodyum klorür (sofra tuzu) içeren gıdalar tansiyonu yükseltebilir.

Turunç (Acı Portakal, Bitter Orange, Citrus Aurantium, Sour Orange, Seville Orange, Bigarade Orange, Marmelat Portakalı) Synephrine içerir ve fazla miktarda tüketilirse tansiyonu yükseltebilir.

Tiramin içeriği yüksek olan gıdalar tansiyonu yükseltebilir.

Tiramin, katekolamin salma etkisi gösterir. Vücuda tiramin alınınca sinir uçlarından norepinefrin(noradrenalin), epinefrin (adrenalin) ve dopamin salınır. Nörotransmitter olarak adlandırılan bu maddelerin salınması ile damarlarda büzüşme (vazokonstriksiyon) kalp hızında artış (taşikardi) ve tansiyonda yükselme ortaya çıkar.

Tiramin de dopamin, norepinefrin ve serotonin gibi bir monoamindir. Bu maddelerin hepsi vücutta esas olarak monoamin oksidaz (MAO) enzimi tarafından parçalanır.

Tiraminden zengin gıdaların tüketilmesi monoamin oksidaz (MAO) enzimini meşgul eder, diğer nörotransmitter maddelerin (norepinefrin, epinefrin ve dopamin) yıkımı azalır ve etkileri artar: kalp hızında artış (taşikardi) ve tansiyonda yükselme ortaya çıkar.

Tiramin içeren gıda tüketildikten sonra görülen tansiyon yükselmesine peynir etkisi denir.

Tansiyon ve kalp hızındaki artış, monoamin oksidaz (MAO) inhibitörleri kullananlarda daha da fazla olur. MAO inhibitörleri kullananların aşağıdaki gıdaları tüketirken dikkatli olmaları önerilir:

fermente sebzeler (kimçi, lahana)
bazı taze meyveler: üzüm, avokado, kırmızı pancar
şarap ve bira
peynir: özellikle çedar peyniri ve beyaz salamura peynir (feta)
tuzlanmış veya tütsülenmiş etler
çikolata
kahve
soya sosu, Worcestershire sosu
turşulanmış veya tuzda kurutulmuş balık veya karides

MAO inhibitörleri kullanan hastalar, bu sırada tiraminden zengin yukarıdaki gıdaları da tüketirse yüksek tansiyon krizi (hipertansif kriz, kan basıncında aşırı yükselme) yaşayabilir.

Süt ve süt ürünleri tüketmek yüksek tansiyon gelişmesine yol açmaz.

Ultra işlenmiş gıdalar (ultra-processed food) ve yüksek tansiyon için buraya tıklayınız.

Diyet lifi (dietary fiber) ve yüksek tansiyon için buraya tıklayınız.